Article · programming
JavaScript คืออะไร? เริ่มต้นเขียนโปรแกรม
JavaScript
EP1 พื้นฐาน JavaScript สำหรับผู้เริ่มต้น ตั้งแต่รู้จักภาษา เตรียมเครื่องมือ ทดลองเขียนโค้ด และสร้างโปรแกรมแรก
EP1: เริ่มต้นเดินทางสู่โลก JavaScript
ยินดีต้อนรับสู่บทเรียน JavaScript ตอนแรก บทความนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ยังไม่เคยเขียนโปรแกรมมาก่อน เราจะเริ่มจากการทำความเข้าใจว่า JavaScript คืออะไร ต้องติดตั้งโปรแกรมใดบ้าง และจะทดลองเขียนคำสั่งแรกด้วยตัวเองได้อย่างไร โดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานด้านการเขียนโค้ด
เป้าหมายของบทเรียนเมื่อเรียนจบ คุณจะอธิบายหน้าที่ของ JavaScript เปิดเครื่องมือทดลองโค้ด และเขียนโปรแกรมแรกที่รับข้อมูล ประมวลผล และแสดงผลได้
1. JavaScript คืออะไร
JavaScript เป็นภาษาโปรแกรมที่ใช้เพิ่มพฤติกรรมและการโต้ตอบให้กับเว็บไซต์ เช่น ตรวจสอบข้อมูลแบบฟอร์ม คำนวณราคา เปลี่ยนเนื้อหาบนหน้าเว็บ แสดงข้อความแจ้งเตือน และสื่อสารกับเซิร์ฟเวอร์ นอกจากนี้ยังนำไปใช้พัฒนาโปรแกรมฝั่งเซิร์ฟเวอร์และเครื่องมืออื่น ๆ ผ่านสภาพแวดล้อมที่รองรับได้ด้วย
เว็บไซต์หนึ่งแห่งประกอบด้วยอะไรบ้าง
| เทคโนโลยี | หน้าที่หลัก | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| HTML | กำหนดโครงสร้างเนื้อหา | หัวข้อ ปุ่ม แบบฟอร์ม |
| CSS | กำหนดรูปลักษณ์ | สี ระยะห่าง การจัดวาง |
| JavaScript | ควบคุมพฤติกรรม | คำนวณราคา ตรวจสอบข้อมูล |
การเขียนโปรแกรมเริ่มต้นจากการตั้งคำถามให้ชัด แล้วค่อยแปลงคำตอบให้เป็นขั้นตอนที่คอมพิวเตอร์ทำตามได้
2. ต้องติดตั้งโปรแกรมอะไรบ้าง
สำหรับบทเรียนแรก คุณต้องมีคอมพิวเตอร์หรือโน้ตบุ๊ก เว็บเบราว์เซอร์ที่ทันสมัย และโปรแกรมแก้ไขข้อความก็เพียงพอแล้ว คุณสามารถทดลองคำสั่ง JavaScript ใน Developer Tools ของเบราว์เซอร์ได้โดยไม่ต้องติดตั้งชุดพัฒนาขนาดใหญ่
เครื่องมือที่แนะนำ
- Google Chrome, Microsoft Edge หรือ Firefox สำหรับเปิดเว็บไซต์และทดลองโค้ด
- Visual Studio Code สำหรับสร้างและแก้ไขไฟล์โปรแกรม
- Node.js สำหรับรัน JavaScript นอกเบราว์เซอร์ในบทเรียนที่เกี่ยวข้อง
- โฟลเดอร์สำหรับเก็บไฟล์งาน เพื่อให้จัดระเบียบตัวอย่างแต่ละตอนได้ง่าย
ไม่จำเป็นต้องติดตั้งทุกอย่างทันทีหากต้องการทดลองเฉพาะคำสั่งพื้นฐาน ให้เริ่มจากเบราว์เซอร์ก่อน เมื่อต้องการสร้างโปรเจกต์และจัดการไฟล์อย่างเป็นระบบ จึงค่อยติดตั้ง Visual Studio Code และ Node.js
3. ทดลอง JavaScript ในเบราว์เซอร์
เปิดเบราว์เซอร์ กด F12 หรือคลิกขวาบนหน้าเว็บแล้วเลือก Inspect จากนั้นเปิดแท็บ Console คุณจะพบช่องสำหรับพิมพ์คำสั่ง JavaScript และดูผลลัพธ์ที่โปรแกรมส่งออกมาได้ทันที ชื่อเมนูและตำแหน่งอาจต่างกันตามเบราว์เซอร์
console.log('Hello, JavaScript!');
console.log(2 + 3);
คำสั่ง console.log() ใช้แสดงข้อมูลใน Console บรรทัดแรกจะแสดงข้อความต้อนรับ ส่วนบรรทัดที่สองจะแสดงผลการบวกเลข คุณสามารถแก้ตัวเลขหรือข้อความแล้วทดลองใหม่เพื่อสังเกตความแตกต่าง
ผลลัพธ์ที่คาดว่าจะเห็น
Hello, JavaScript!
5
4. เข้าใจคำสั่งและข้อมูลพื้นฐาน
โปรแกรมประกอบด้วยคำสั่งที่ระบุให้เครื่องทำงานอย่างใดอย่างหนึ่ง ข้อมูลอาจเป็นข้อความ ตัวเลข หรือค่าประเภทอื่น ใน JavaScript ข้อความมักเขียนไว้ในเครื่องหมายอัญประกาศ เช่น 'สวัสดี' ส่วนตัวเลขสามารถนำมาคำนวณทางคณิตศาสตร์ได้โดยตรง
console.log('เริ่มเรียน JavaScript');
console.log(10);
console.log(10 + 5);
console.log(10 * 2);
ตัวแปรใช้เก็บข้อมูล
ตัวแปรช่วยตั้งชื่อให้กับข้อมูล เพื่อเรียกใช้ซ้ำหรือเปลี่ยนแปลงค่าในภายหลัง คำสั่ง let เหมาะกับตัวแปรที่อาจเปลี่ยนค่า ส่วน const ใช้ประกาศตัวแปรที่ไม่ต้องการกำหนดค่าใหม่ให้ตัวแปรนั้น
const courseName = 'JavaScript';
let lessonNumber = 1;
console.log(courseName);
console.log(lessonNumber);
lessonNumber = 2;
console.log(lessonNumber);
ข้อควรจำเรื่อง constconst ป้องกันการกำหนดค่าใหม่ให้ตัวแปร แต่หากค่าที่เก็บเป็นออบเจ็กต์หรืออาร์เรย์ เนื้อหาภายในยังอาจเปลี่ยนแปลงได้
5. ลำดับการทำงานของโปรแกรม
โปรแกรมพื้นฐานมักเริ่มจากรับหรือกำหนดข้อมูล ประมวลผลตามเงื่อนไข และแสดงผลลัพธ์ การแยกงานเป็นขั้นตอนช่วยให้เข้าใจปัญหาและตรวจหาข้อผิดพลาดได้ง่ายขึ้น
| ขั้นตอน | สิ่งที่ทำ | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| Input | รับหรือกำหนดข้อมูล | ราคาสินค้า 120 บาท |
| Process | คำนวณหรือประมวลผล | คูณจำนวนสินค้ากับราคา |
| Output | แสดงผลลัพธ์ | ยอดรวม 360 บาท |
ตัวอย่างการคำนวณยอดซื้อ
const price = 120;
const quantity = 3;
const total = price * quantity;
console.log('ราคาต่อชิ้น:', price);
console.log('จำนวน:', quantity);
console.log('ยอดรวม:', total);
6. แบบฝึกหัดตรวจสอบความเข้าใจ
ลองตอบคำถามต่อไปนี้ก่อนดูตัวอย่างโปรแกรมเต็มหน้า เป้าหมายคือให้เข้าใจหน้าที่ของเครื่องมือ คำสั่งแสดงผล และตัวแปร ไม่จำเป็นต้องจำทุกคำสั่งตั้งแต่ครั้งแรก
คำถามที่ 1: JavaScript ใช้ทำอะไร
ใช้เขียนคำสั่งให้โปรแกรมทำงาน เช่น คำนวณข้อมูล ควบคุมการโต้ตอบบนเว็บไซต์ และพัฒนาโปรแกรมในสภาพแวดล้อมที่รองรับ
คำถามที่ 2: console.log(4 + 6) แสดงผลอะไร
แสดงตัวเลข 10 เพราะ JavaScript คำนวณนิพจน์ 4 + 6 ก่อนส่งค่าไปยัง console.log
คำถามที่ 3: ต้องมี Node.js เพื่อเริ่มเรียนเสมอหรือไม่
ไม่จำเป็น คุณสามารถเริ่มจาก Console ของเว็บเบราว์เซอร์ได้ ส่วน Node.js มีประโยชน์เมื่อคุณต้องการรัน JavaScript ผ่านสภาพแวดล้อมฝั่งเซิร์ฟเวอร์หรือจากเทอร์มินัล
7. สร้างโปรแกรมแรกที่เปิดใช้งานได้จริง
ตัวอย่างสุดท้ายเป็นโปรแกรม JavaScript แบบเต็มไฟล์สำหรับรันด้วย Node.js โดยตรง ให้ติดตั้ง Node.js รุ่นที่ยังได้รับการสนับสนุน บันทึกโค้ดเป็น app.js แล้วเปิด Terminal ในโฟลเดอร์นั้นเพื่อใช้คำสั่ง node app.js โปรแกรมจะสร้างข้อความทักทาย คำนวณยอดสินค้า และสรุปผลในหน้าจอ
วิธีทดสอบติดตั้ง Node.js ก่อน จากนั้นบันทึกโค้ดในบล็อกถัดไปเป็น app.js และเรียก node app.js จาก Terminal โค้ดนี้เป็นโปรแกรม JavaScript เต็มไฟล์สำหรับรันใน Node.js ไม่ใช่ไฟล์ HTML สำหรับเปิดด้วยการดับเบิลคลิก
const readline = require('node:readline');
const rl = readline.createInterface({
input: process.stdin,
output: process.stdout
});
function calculateTotal(price, quantity) {
if (!Number.isFinite(price) || price < 0) {
throw new Error('ราคาต้องเป็นตัวเลขตั้งแต่ศูนย์ขึ้นไป');
}
if (!Number.isInteger(quantity) || quantity < 0) {
throw new Error('จำนวนสินค้าต้องเป็นจำนวนเต็มตั้งแต่ศูนย์ขึ้นไป');
}
return price * quantity;
}
function ask(question) {
return new Promise((resolve) => {
rl.question(question, resolve);
});
}
async function main() {
console.log('================================');
console.log(' โปรแกรม JavaScript โปรแกรมแรก');
console.log('================================');
const name = (await ask('คุณชื่ออะไร: ')).trim() || 'ผู้เรียน';
const priceInput = await ask('ราคาสินค้าต่อชิ้น (บาท): ');
const quantityInput = await ask('จำนวนสินค้า (ชิ้น): ');
const price = Number(priceInput);
const quantity = Number(quantityInput);
try {
const total = calculateTotal(price, quantity);
console.log('\n---------- สรุปผล ----------');
console.log(`สวัสดี ${name}`);
console.log(`ราคาต่อชิ้น: ${price.toFixed(2)} บาท`);
console.log(`จำนวนสินค้า: ${quantity} ชิ้น`);
console.log(`ยอดรวม: ${total.toFixed(2)} บาท`);
console.log('ทำงานสำเร็จ!');
} catch (error) {
console.log(`เกิดข้อผิดพลาด: ${error.message}`);
} finally {
rl.close();
}
}
main().catch((error) => {
console.error('โปรแกรมไม่สามารถทำงานได้:', error.message);
rl.close();
process.exitCode = 1;
});
สรุปบทเรียน EP1
JavaScript เป็นภาษาโปรแกรมที่นำไปใช้สร้างพฤติกรรมของเว็บไซต์และโปรแกรมในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ได้ คุณเริ่มเรียนได้ด้วยเว็บเบราว์เซอร์ จากนั้นค่อยเพิ่มเครื่องมือสำหรับเขียนไฟล์และรันโปรแกรม วันนี้คุณได้รู้จัก console.log ตัวแปร การคำนวณ การตรวจสอบข้อมูล และวิธีรันโปรแกรมด้วย Node.js แล้ว
- รู้จักบทบาทของ HTML, CSS และ JavaScript
- เปิด Console เพื่อทดลองคำสั่ง
- เข้าใจข้อความ ตัวเลข ตัวแปร let และ const
- แยกขั้นตอน Input, Process และ Output
- สร้างไฟล์ app.js และรันด้วย Node.js
อย่ากังวลหากยังเขียนโค้ดได้ช้า ความเข้าใจจะค่อย ๆ เติบโตเมื่อคุณทดลอง แก้ไข และสังเกตผลลัพธ์ด้วยตัวเอง
ตอนต่อไป: ชนิดข้อมูลและตัวแปรอย่างเข้าใจจริง
EP2 จะพาเจาะลึก String, Number, Boolean, null, undefined และการเลือกใช้ let กับ const พร้อมตัวอย่างที่ช่วยให้เข้าใจความแตกต่างของข้อมูล และลดข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในโปรแกรม JavaScript
Reach within 500px of the page end and stay for at least 5 minutes to earn EXP once per day.
⏳ Reading timer is running...