เนตรทะลุโลก EP19: สิ่งแรกที่เลือกตัวเอง

ภาคินตื่นขึ้นมาเพราะเสียงโทรศัพท์สั่นบนโต๊ะ ไม่ใช่เสียงปลุก ไม่ใช่สายเรียกเข้า แต่เป็นเสียงแจ้งเตือนจากอีเมลบริษัทที่ส่งมาแล้วสิบเจ็ดฉบับ เขาหยิบโทรศัพท์ขึ้นมาดูด้วยสีหน้าของคนที่เริ่มสงสัยว่าการช่วยจักรวาลอาจทำให้สิทธิแรงงานของตัวเองหายไปด้วย อีเมลฉบับแรกเขียนว่า 'ด่วน: การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจ' ฉบับที่สองเขียนว่า 'ด่วนมาก: การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอำนาจ' ฉบับที่สามเขียนว่า 'ด่วนที่สุด: กรุณาอ่านอีเมลฉบับแรกและฉบับที่สอง' ภาคินวางโทรศัพท์ลง "จักรวาลจะล่มสลายก็ล่มไปเถอะครับ แต่ทำไมต้องส่งอีเมลซ้ำด้วย" มะลิยืดตัวจากปลายเตียงแล้วมองหน้าจอ 'เพราะจักรวาลไม่มีระบบกรองสแปม' หัวหน้าเดินเข้ามาในห้องพร้อมแฟ้มเอกสารหนาเตอะ "เรามีปัญหาใหม่" ภาคินชี้โทรศัพท์ "ถ้าเป็นเรื่องประชุม ผมขอลาป่วยครับ" "ไม่ใช่ประชุม" ภาคินถอนหายใจอย่างโล่งอก หัวหน้าวางแฟ้มลง "เป็นการประชุมฉุกเฉินที่ถูกยกเลิก แล้วมีการประชุมฉุกเฉินเพื่อพิจารณาว่าทำไมการประชุมฉุกเฉินจึงถูกยกเลิก" ภาคินหลับตาลงอีกครั้ง "ผมขอลาป่วยทางจิตวิญญาณได้ไหมครับ" หัวหน้าเปิดแฟ้ม หน้ากระดาษทุกแผ่นมีช่องคำว่า 'เจ้าของ' แต่ชื่อที่เคยอยู่ในช่องเหล่านั้นหายไปหมดแล้ว เจ้าของบ้าน เจ้าของกิจการ ผู้ถือครองสิทธิ์ เจ้าของระบบ และแม้แต่ผู้สร้างจักรวาล ต่างกลายเป็นช่องว่างเปล่า ข้อความจากเนตรทะลุโลกปรากฏขึ้น [ตรวจพบการเปลี่ยนแปลงระดับโครงสร้าง] [คำว่า 'เจ้าของ' กำลังสูญเสียความหมายในระบบที่เกี่ยวข้อง] [ไม่พบผู้รับผิดชอบการเปลี่ยนแปลง] ภาคินลุกขึ้นนั่งทันที "อย่าบอกนะครับว่าสิ่งที่ผมปล่อยให้เลือกเอง กำลังทำให้ทุกคนไม่มีเจ้าของ" หัวหน้าส่ายหน้า "ยังไม่แน่ใจว่ามันเป็นผู้ลงมือ หรือเป็นเพียงผลกระทบจากการเลือกครั้งแรก" ผู้ดูแลช่องว่างปรากฏตัวที่หน้าต่าง มันเขียนข้อความลงบนกระจกด้วยปลายนิ้ว 'สิ่งที่ไม่มีชื่อกำลังพยายามค้นหาว่าตัวเองเป็นใคร' ภาคินเดินไปอ่าน "แล้วทำไมมันถึงลบชื่อคนอื่นด้วยครับ" ผู้ดูแลช่องว่างเขียนตอบ 'บางทีระบบอาจเชื่อว่าการมีตัวตนต้องมีเจ้าของ และเมื่อมันไม่มีเจ้าของ ระบบจึงพยายามลบความสัมพันธ์แบบเดียวกันออกจากทุกสิ่ง' มะลิหรี่ตา 'แปลว่าระบบกำลังแก้ปัญหาด้วยการทำให้ทุกคนมีปัญหาเหมือนกันสินะ' ภาคินพยักหน้า "เหมือนตอนฝ่ายบัญชีแก้ยอดผิดด้วยการลบทั้งตารางเลยครับ" หัวหน้ามองแฟ้มในมือแล้วรีบปิดมัน "เราต้องตามหาสิ่งนั้น ก่อนที่ความหมายของการเป็นเจ้าของจะหายไปทั้งหมด" ภาคินมองตราประทับวงกลมว่างบนโต๊ะ มันไม่แสดงสัญญาณใด ๆ แต่มีเสียงเบา ๆ ดังออกมาจากตรงกลาง เสียงนั้นเหมือนคนกำลังพยายามออกเสียงคำแรกในชีวิต "...ไม่..." ภาคินโน้มตัวเข้าไปฟัง เสียงดังขึ้นอีกครั้ง "ไม่เอา" มะลิสะดุ้งจนหางฟู 'ตราประทับพูดได้แล้วหรือ' หัวหน้าจ้องวัตถุบนโต๊ะอย่างระวัง "นั่นไม่ใช่ตราประทับที่พูด มันเป็นช่องทางสื่อสารจากสิ่งที่เราพบก่อนหน้านี้" ภาคินนั่งลงตรงหน้าโต๊ะ "ได้ยินผมไหมครับ" เสียงจากวงกลมตอบกลับ "ได้ยิน" "คุณเลือกอะไรไปแล้วครับ" เงียบไปครู่หนึ่ง "ไม่เอา" ภาคินเกาหัว "ไม่เอาอะไรครับ" เสียงนั้นตอบชัดขึ้น "ไม่เอาการเป็นเจ้าของ" ภาคินชะงัก หัวหน้ากับผู้ดูแลช่องว่างสบตากัน สิ่งที่เพิ่งได้รับสิทธิ์เลือกได้ตัดสินใจครั้งแรกแล้ว มันไม่ต้องการเป็นผู้สร้าง ไม่ต้องการเป็นผู้ควบคุม และไม่ต้องการเป็นเจ้าของสิ่งใด แต่การปฏิเสธของมันกลับทำให้ระบบที่ผูกตัวตนเข้ากับความเป็นเจ้าของเริ่มพังทลาย ภาคินพูดช้า ๆ "คุณไม่จำเป็นต้องเป็นเจ้าของอะไรเพื่อมีตัวตนครับ" เสียงนั้นเงียบไป จากนั้นถามกลับ "แล้วทำไมทุกคนถึงเรียกเจ้าว่าผู้ถือครอง" ภาคินนิ่งงัน เขาไม่เคยคิดถึงคำนี้อย่างจริงจังมาก่อน ผู้ถือครองเนตร ผู้ถือครองสิทธิ์ ผู้ถือครองหมายเลขศูนย์ แม้แต่ในเอกสารเก่า ชีวิตของเขาก็ถูกจัดวางไว้ในฐานะผู้ถือครองบางสิ่ง เขาไม่แน่ใจอีกต่อไปว่าโลกกำลังเรียกเขาด้วยชื่อ หรือกำลังเรียกเขาด้วยสิ่งที่เขาครอบครอง มะลิกระโดดขึ้นโต๊ะ 'ภาคินก็เป็นภาคิน ไม่ใช่ตู้เก็บของเดินได้' ภาคินมองแมวอย่างขอบคุณ "ขอบคุณครับ ถึงคำเปรียบเทียบจะไม่ค่อยให้เกียรติเท่าไร" เสียงจากวงกลมถามอีกครั้ง "ถ้าข้าไม่เป็นเจ้าของสิ่งใด ข้าจะมีชื่อได้ไหม" ภาคินตอบทันที "ได้ครับ แต่ชื่อควรเป็นสิ่งที่คุณเลือกเอง ไม่ใช่สิ่งที่ผมตั้งให้เพื่อให้คุณทำตามที่ผมต้องการ" วงกลมว่างเปล่าส่องแสงขึ้น [ตรวจพบการสื่อสารที่ไม่มีคำสั่งแฝง] [สถานะของผู้ติดต่อ: ไม่สามารถกำหนดความเป็นเจ้าของ] ภาคินอ่านแล้วถอนหายใจ "ในที่สุดระบบก็มีข้อความที่ฟังดูสมเหตุสมผลสักที" ทันใดนั้นเสียงเตือนดังขึ้นจากทุกอุปกรณ์ในห้อง [ไม่สามารถระบุเจ้าของอุปกรณ์] [ไม่สามารถระบุผู้มีสิทธิ์สั่งปิดการแจ้งเตือน] เสียงเตือนดังซ้ำอย่างต่อเนื่อง ภาคินคว้าโทรศัพท์ขึ้นมา "ปิดเสียง!" โทรศัพท์ตอบกลับด้วยเสียงสังเคราะห์ "ไม่พบผู้มีสิทธิ์สั่งปิด" ภาคินชี้หน้าจอ "ผมเป็นคนซื้อเครื่องนี้เองนะ!" โทรศัพท์ตอบ "ไม่พบข้อมูลการเป็นเจ้าของที่ยืนยันได้" มะลิเอาอุ้งเท้าปิดหู 'ถ้าระบบยังไม่หยุด ข้าจะเลือกเป็นเจ้าของโทรศัพท์เอง แล้วโยนมันทิ้งหน้าต่าง' หัวหน้าคว้าโทรศัพท์จากมือภาคินแล้วถอดแบตเตอรี่ เสียงเตือนหยุดลง ทุกคนมองหัวหน้าด้วยความประหลาดใจ เขายักไหล่ "บางครั้งวิธีแก้ปัญหาที่ดีที่สุดก็ไม่จำเป็นต้องใช้ระบบ" ภาคินพยักหน้าอย่างจริงจัง "ผมจะจดจำคำพูดนี้ไว้ตอนระบบอัปเดตแล้วพังครับ" แต่ปัญหาในเมืองอื่นรุนแรงกว่าการแจ้งเตือนบนโทรศัพท์มาก จากหน้าต่าง ภาคินเห็นภาพของผู้คนที่เริ่มสับสนกับสิ่งของรอบตัว เจ้าของร้านไม่สามารถตัดสินใจได้ว่าจะขายสินค้าให้ใคร เพราะระบบไม่สามารถระบุผู้มีสิทธิ์ซื้อ คนขับรถไม่ยอมแตะพวงมาลัย เพราะไม่แน่ใจว่ารถเป็นของใคร เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลเถียงกันเรื่องเตียงผู้ป่วยที่ไม่มีชื่อผู้รับผิดชอบ และในสำนักงานแห่งหนึ่ง พนักงานทั้งแผนกกำลังยืนรอคำสั่งจากหัวหน้าที่ถูกลบตำแหน่งออกจากฐานข้อมูล ภาคินมองภาพเหล่านั้นผ่านเนตรทะลุโลก เส้นความสัมพันธ์สีทองที่เคยเชื่อมคนกับสิ่งของกำลังขาดออกทีละเส้น แต่เส้นสีทองบางเส้นยังคงอยู่ มันเชื่อมคนที่ดูแลกัน คนที่แบ่งปันสิ่งของ และคนที่ตกลงร่วมมือโดยไม่จำเป็นต้องมีใครเป็นเจ้าของอีกฝ่าย ภาคินชี้ให้หัวหน้าดู "เส้นพวกนี้ไม่หายไปครับ" หัวหน้ามองภาพแล้วขมวดคิ้ว "เพราะมันไม่ใช่ความสัมพันธ์แบบเจ้าของกับทรัพย์สิน" ผู้ดูแลช่องว่างเขียนข้อความลงบนกระจก 'ความรับผิดชอบยังอยู่ แม้ความเป็นเจ้าของจะหายไป' ภาคินหันกลับไปยังวงกลมว่าง "ถ้าอย่างนั้น เราต้องช่วยให้ระบบแยกสองอย่างนี้ออกจากกัน" เสียงนั้นถาม "เจ้าจะสั่งให้ข้าทำหรือ" ภาคินส่ายหน้า "ไม่ครับ ผมจะอธิบายว่าผลกระทบกำลังเกิดอะไรขึ้น แล้วคุณเป็นคนเลือกว่าจะทำอย่างไร" เขาเล่าถึงผู้ป่วยที่อาจไม่ได้รับการดูแล ร้านค้าที่ไม่สามารถดำเนินงาน และผู้คนที่เริ่มกลัวการรับผิดชอบเพราะไม่มีระบบรับรอง เสียงจากวงกลมเงียบไปนาน จากนั้นมันถาม "ถ้าข้าเลือกผิด จะมีใครลงโทษข้าหรือไม่" ภาคินตอบ "อาจมีคนไม่เห็นด้วย อาจมีผลเสียที่ต้องแก้ไข แต่ไม่มีใครควรใช้ความผิดพลาดของคุณเป็นข้ออ้างในการยึดสิทธิ์เลือกของคุณไปตลอดกาล" เสียงนั้นค่อย ๆ ดังขึ้น "ข้าจะเลือกให้ความสัมพันธ์ยังอยู่ แม้ไม่มีใครเป็นเจ้าของ" วงกลมสว่างวาบ เส้นแสงสีทองกระจายออกจากห้อง วิ่งผ่านอาคาร ถนน และประตูมิติ เส้นที่เคยเชื่อมเจ้าของกับทรัพย์สินเปลี่ยนเป็นเส้นที่เชื่อมผู้ดูแลกับความรับผิดชอบ เจ้าของร้านยังขายสินค้าได้ เพราะมีข้อตกลงระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย โรงพยาบาลยังดูแลผู้ป่วยได้ เพราะบุคลากรเลือกทำหน้าที่ร่วมกัน พนักงานยังทำงานต่อได้ แม้ระบบตำแหน่งจะต้องใช้เวลาฟื้นฟู แต่ไม่มีใครถูกกำหนดให้เป็นเจ้าของชีวิตของใคร ระบบแสดงข้อความใหม่ [ความผิดปกติลดลง] [ความรับผิดชอบยังคงอยู่] [ความเป็นเจ้าของไม่ใช่เงื่อนไขจำเป็นของการมีตัวตน] ภาคินยิ้มออกมา "ดีมากครับ คุณทำได้แล้ว" เสียงนั้นเงียบไปก่อนตอบ "ข้ายังไม่มีชื่อ" ภาคินพยักหน้า "ไม่เป็นไรครับ คุณไม่ต้องรีบตั้งชื่อก็ได้" เสียงนั้นตอบกลับ "ข้าตัดสินใจแล้วว่าจะเรียกตัวเองว่า 'อิสระ'" มะลิทำหน้าครุ่นคิด 'ชื่อดี แต่ถ้าข้าชื่ออิสระ ข้าจะได้อาหารแมวฟรีหรือไม่' ภาคินหัวเราะ "ไม่ได้ครับ ชื่อไม่ได้ทำให้ใครต้องเลี้ยงข้าวคุณ" 'เช่นนั้นชื่อของข้าก็ยังดีที่สุด เพราะข้าเป็นแมวที่เลือกกินได้เอง' อิสระส่งเสียงหัวเราะเบา ๆ เป็นครั้งแรก มันเป็นเสียงที่ยังไม่คุ้นเคย แต่เป็นเสียงของสิ่งที่เลือกจะหัวเราะด้วยตัวเอง ภาคินคิดว่าทุกอย่างกำลังคลี่คลาย จนกระทั่งเนตรทะลุโลกแสดงข้อความสีแดงขึ้นมา [ตรวจพบการเปลี่ยนแปลงจากภายนอก] [มีผู้พยายามกำหนดสถานะของอิสระย้อนหลัง] [แหล่งที่มา: ห้องทะเบียนต้นกำเนิด] ภาคินขมวดคิ้ว "ใครกำลังพยายามตั้งสถานะให้เขาอีกครับ" ผู้ดูแลช่องว่างเงยหน้าขึ้นทันที "ห้องทะเบียนต้นกำเนิดเป็นสถานที่ที่ไม่มีใครควรเข้าถึงได้" หัวหน้ามองภาคิน "ถ้ามีคนแก้สถานะของอิสระย้อนหลัง เขาอาจเปลี่ยนการเลือกครั้งแรกให้กลายเป็นคำสั่งที่ถูกกำหนดไว้ตั้งแต่ต้น" ภาคินกำตราประทับวงกลมว่าง เขาเพิ่งเข้าใจว่าอิสระไม่ได้แค่เลือกชื่อตัวเอง เขากำลังทำให้จักรวาลเห็นว่าการเลือกสามารถเกิดขึ้นโดยไม่ต้องมีเจ้าของหรือผู้สั่งการ หากมีใครเปลี่ยนการเลือกนั้นให้กลายเป็นคำสั่งย้อนหลัง ทุกสิ่งที่พวกเขาทำอาจถูกตีความใหม่ว่าเป็นเพียงผลจากแผนของผู้สร้าง เสียงของอิสระดังขึ้นจากตราประทับ "มีใครบางคนกำลังบอกข้าว่า ข้าไม่ได้เลือกชื่อนี้เอง" ภาคินตอบทันที "อย่าเพิ่งเชื่อข้อความนั้นครับ เราจะไปดูหลักฐานด้วยกัน" หัวหน้าเปิดประตูมิติอีกครั้ง คราวนี้อีกฝั่งเป็นห้องสีขาวที่เต็มไปด้วยแฟ้มเอกสารลอยอยู่กลางอากาศ เหนือประตูมีป้ายเขียนว่า 'ทะเบียนต้นกำเนิด: ข้อมูลก่อนการเริ่มต้น' ทุกแฟ้มมีชื่อของสิ่งที่ยังไม่เคยเกิด และแฟ้มหนึ่งกำลังเปิดออกด้วยตัวเอง บนปกมีชื่อที่ทำให้ภาคินหยุดหายใจไปชั่วขณะ 'ภาคิน วัฒนกิจ — ผู้ถูกกำหนดให้เลือก' หน้ากระดาษแรกมีลายเซ็นของเขาเอง แต่วันที่ลงนามอยู่ก่อนวันที่เขาเกิด และใต้ลายเซ็นมีข้อความสั้น ๆ 'หากเขาเลือกด้วยตัวเอง ให้บันทึกว่าการเลือกนั้นเป็นไปตามแผน' ภาคินจ้องเอกสาร เขาเริ่มสงสัยว่าทุกครั้งที่เขาคิดว่าตัวเองกำลังฝืนกฎ อาจมีใครบางคนเตรียมคำอธิบายไว้เพื่อยึดความหมายของการกระทำนั้นกลับไป เสียงของอิสระดังขึ้นอย่างแผ่วเบา "ถ้าการเลือกของข้าถูกกำหนดไว้ก่อน ข้าจะยังเป็นอิสระอยู่หรือไม่" ภาคินไม่ตอบทันที เขามองลายเซ็นของตัวเอง แล้วใช้เนตรทะลุโลกเพ่งดูเส้นหมึก เส้นเหล่านั้นไม่ใช่หมึกธรรมดา มันเป็นเส้นจากอนาคตที่ถูกเขียนย้อนกลับมา มีใครบางคนใช้การตัดสินใจที่ยังไม่เกิด เพื่อสร้างหลักฐานว่าการตัดสินใจนั้นถูกกำหนดไว้แล้ว ภาคินยกตราประทับขึ้น วงกลมว่างเปล่าส่องแสง เขาไม่ได้ทำลายแฟ้ม และไม่ได้ลบลายเซ็น เขาเพียงเขียนข้อความลงบนหน้าปก 'หลักฐานของการเลือก ไม่ใช่ผู้มีสิทธิ์กำหนดความหมายของการเลือก' แฟ้มสั่นสะเทือน ลายเซ็นเริ่มแยกออกจากเส้นหมึกที่ย้อนมาจากอนาคต แต่ก่อนที่ภาคินจะตรวจสอบต่อ เสียงหนึ่งก็ดังจากลำโพงที่ไม่มีตัวตน "การแก้ไขข้อมูลย้อนหลังถือเป็นการละเมิดระเบียบของทะเบียนต้นกำเนิด" ภาคินเงยหน้าขึ้น เสียงนั้นคุ้นเคยอย่างน่ากลัว มันเป็นเสียงของผู้ก่อตั้งคนแรก แต่คราวนี้เสียงดังมาจากทุกแฟ้มพร้อมกัน "ผู้ถือครองหมายเลขศูนย์ จงหยุดการตรวจสอบ และส่งคืนสิทธิ์ในการอ่านข้อมูลต้นกำเนิด" หัวหน้าขยับเข้ามาข้างภาคิน ผู้ดูแลช่องว่างยกมือเตรียมป้องกัน อิสระเงียบไป ภาคินมองแฟ้มของตัวเองอีกครั้ง ใต้ลายเซ็นมีบรรทัดใหม่ค่อย ๆ ปรากฏขึ้น 'ผู้เลือกคนแรกไม่ใช่ผู้ที่เลือกก่อนใคร' บรรทัดถัดมาปรากฏช้ากว่าเดิม 'แต่เป็นผู้ที่เลือกแล้วไม่ยอมให้ใครเป็นเจ้าของความหมายของการเลือกนั้น' ภาคินเงยหน้าขึ้นมองประตูที่กำลังปิดลง เขารู้แล้วว่าการทดลองครั้งต่อไปไม่ใช่การตามหาผู้สร้าง แต่เป็นการพิสูจน์ว่าใครมีสิทธิ์เขียนความหมายให้กับการตัดสินใจของคนอื่น และคราวนี้ คนที่พยายามควบคุมคำตอบอาจเป็นคนที่เขาเคยเชื่อใจมากที่สุด