เนตรทะลุโลก EP17: เมืองที่ไม่มีใครสั่งได้

ทันทีที่ภาคินก้าวผ่านประตูมิติ เสียงนาฬิกาก็ดังขึ้นพร้อมกันทั่วเมือง ติ๊ก ติ๊ก ติ๊ก ติ๊ก เสียงนั้นดังจนเขารู้สึกเหมือนมีนาฬิกาหลายพันเรือนกำลังประชุมใหญ่ในหูของเขา "ใครตั้งเสียงปลุกไว้ทั้งเมืองครับเนี่ย" ไม่มีใครตอบ ถนนด้านหน้ามีผู้คนยืนมองท้องฟ้า บางคนกำลังร้องไห้ บางคนหัวเราะ และบางคนยืนเถียงกับตู้ขายน้ำอัตโนมัติ ตู้ขายน้ำแสดงข้อความว่า 'กรุณาเลือกเครื่องดื่ม' ชายคนหนึ่งตะโกนใส่มัน "ผมเลือกไปแล้วสามรอบ! คุณต้องการอะไรจากชีวิตผมอีก!" ภาคินมองภาพนั้นแล้วพึมพำ "อย่างน้อยตู้ขายน้ำที่นี่ก็เหมือนที่บริษัทผม" หัวหน้าเดินตามออกมาจากประตูมิติ พร้อมมะลิและผู้ดูแลช่องว่าง หัวหน้ามองถนนที่เต็มไปด้วยความสับสน "นี่คือเส้นเวลาที่ไม่มีผู้ดูแลระบบ ไม่มีคำสั่งส่วนกลาง และไม่มีผู้สร้างกำหนดการตัดสินใจ" ภาคินกวาดตามองเมือง "แล้วทำไมทุกคนดูเหมือนกำลังรอให้ใครสักคนบอกว่าต้องทำอะไรล่ะครับ" หัวหน้าไม่ตอบทันที ตรงกลางจัตุรัสมีแท่นประกาศขนาดใหญ่ตั้งอยู่ บนแท่นเขียนว่า 'ประชาชนมีสิทธิ์เลือกทุกอย่าง' ใต้ข้อความนั้นมีอีกบรรทัดหนึ่ง 'แต่ไม่มีใครรับผิดชอบผลลัพธ์แทนใคร' ภาคินอ่านจบก็เริ่มเข้าใจว่าปัญหาของเมืองนี้ไม่ได้เกิดจากการไม่มีทางเลือก มันเกิดจากการที่ทุกคนกลัวผลของการเลือกจนไม่มีใครกล้าตัดสินใจ เสียงระเบิดดังมาจากถนนด้านตะวันตก ผู้คนหันไปมองพร้อมกัน แต่ไม่มีใครขยับ เด็กคนหนึ่งร้องตะโกนว่าอาคารกำลังถล่ม ชายคนหนึ่งยกมือขึ้นแล้วพูดว่าเขาอยากช่วย หญิงอีกคนบอกว่าเธอก็อยากช่วยเหมือนกัน แต่ทุกคนยังยืนอยู่ที่เดิม ภาคินวิ่งไปทางอาคารทันที มะลิกระโดดขึ้นไหล่เขา 'ในที่สุดก็มีคนตัดสินใจสักที ข้าเกือบแก่ตายระหว่างรอแล้ว' "แมวอายุเท่าไรถึงเรียกว่าแก่ตายครับ" 'อายุเท่าที่ต้องรอมนุษย์คิดนั่นแหละ' อาคารด้านตะวันตกเป็นศูนย์กระจายพลังงานของเมือง ผนังชั้นบนแตกร้าวและเสาเหล็กกำลังบิดตัว ผู้คนจำนวนหนึ่งติดอยู่ภายใน ภาคินใช้เนตรทะลุโลกมองผ่านกำแพง ภาพที่เห็นไม่ใช่เพียงโครงสร้างอาคาร แต่เป็นเส้นพลังงานหลายสิบเส้นที่เชื่อมต่อกันอย่างยุ่งเหยิง บางเส้นสว่าง บางเส้นดับ และบางเส้นพาดผ่านตัวคนเหมือนเส้นด้ายที่ถูกดึงตึงเกินไป ข้อความปรากฏตรงสายตา [ตรวจพบระบบพลังงานที่ไม่มีผู้ควบคุม] [ไม่พบคำสั่งแก้ไขอัตโนมัติ] [การตัดสินใจเป็นความรับผิดชอบของผู้เกี่ยวข้อง] ภาคินถอนหายใจ "ระบบนี้เขียนคู่มือโดยคนที่ไม่เคยต้องใช้งานจริงแน่นอน" เขามองเห็นคานหลักกำลังรับน้ำหนักเกินขีดจำกัด หากตัดพลังงานผิดเส้น อาคารจะถล่มเร็วยิ่งกว่าเดิม หัวหน้าตามมาถึงแล้ว "เจ้าต้องเลือกว่าจะตัดเส้นไหน" ภาคินชี้ไปยังเส้นพลังงานสามเส้น "ผมเห็นทางเลือกสามทาง แต่ทุกทางมีคนได้รับผลกระทบ" ผู้ดูแลช่องว่างมองภาพผ่านเนตรของเขา "ในระบบเก่า ผู้ดูแลจะเลือกทางที่ทำให้ความเสียหายรวมต่ำที่สุด" ภาคินหันไปหาอีกฝ่าย "แล้วคนที่เสียหายเพราะการเลือกนั้นมีสิทธิ์พูดหรือเปล่า" ผู้ดูแลช่องว่างนิ่งเงียบ ภาคินหันไปหาผู้คนที่ยืนอยู่ด้านนอก "มีใครรู้จักระบบพลังงานนี้บ้างครับ" ชายชราคนหนึ่งยกมือขึ้นอย่างลังเล "ผมเคยซ่อมมัน แต่ไม่มีใครฟังผมมานานแล้ว" หญิงคนหนึ่งก้าวออกมาจากฝูงชน "ฉันเป็นคนดูแลอาคาร ฉันรู้ว่ามีทางเดินบริการอยู่ด้านหลัง" เด็กหนุ่มอีกคนยกมือ "ผมเป็นช่างฝึกหัด ผมช่วยปิดวาล์วได้ แต่ต้องมีคนบอกว่าปิดตัวไหน" ภาคินพยักหน้า "ดีครับ คราวนี้เราไม่ต้องให้คนคนเดียวตัดสินใจทุกอย่าง" เขาใช้เนตรแสดงภาพเส้นพลังงานให้ทุกคนเห็นบนผนังด้านนอก เส้นแสงปรากฏเป็นแผนผังขนาดใหญ่ ภาคินอธิบายว่าเส้นสีแดงคือเส้นที่รับน้ำหนักเกิน เส้นสีฟ้าคือเส้นที่จ่ายพลังงานสำรอง และเส้นสีทองคือทางเชื่อมที่ห้ามตัดโดยเด็ดขาด ช่างชราตรวจดูแผนผังแล้วชี้ไปที่จุดหนึ่ง "ตรงนั้นไม่ใช่สายจ่ายพลังงานหลัก มันเป็นตัวแบ่งแรงดัน ถ้าปรับมันแทนการตัดสาย เราอาจประคองอาคารไว้ได้" ภาคินเพ่งมองอีกครั้ง เนตรของเขาแสดงข้อมูลที่ซ่อนอยู่ใต้แผนผัง ชายชราพูดถูก แต่การปรับตัวแบ่งแรงดันต้องมีคนอยู่ในห้องควบคุมด้านใน หญิงผู้ดูแลอาคารอาสานำทาง ช่างฝึกหัดอาสาปิดวาล์วสำรอง ภาคินรับหน้าที่ประสานการทำงาน ส่วนหัวหน้าช่วยคำนวณจังหวะการปรับแรงดัน ไม่มีใครได้รับคำสั่งจากระบบ ทุกคนถาม ยืนยัน และตัดสินใจร่วมกัน เมื่อวาล์วตัวสุดท้ายถูกปิด เสียงครางของอาคารก็ค่อย ๆ เบาลง คานเหล็กหยุดบิดตัว ผู้คนที่ติดอยู่ภายในทยอยออกมาได้อย่างปลอดภัย เสียงปรบมือดังขึ้นจากจัตุรัส ชายคนเดิมที่เถียงกับตู้ขายน้ำวิ่งเข้ามาหาภาคิน "คุณช่วยเมืองเราไว้! ผมจะตอบแทนคุณด้วยน้ำดื่มฟรีหนึ่งขวด" ภาคินยิ้ม "ขอบคุณครับ ขอแบบเย็น ๆ" ชายคนนั้นหันไปหาตู้ขายน้ำ ตู้แสดงข้อความว่า 'กรุณาเลือกเครื่องดื่ม' ชายคนนั้นกำหมัดแน่น "ไม่! วันนี้ผมจะไม่ยอมแพ้ให้กับคุณอีกแล้ว!" มะลิถอนหายใจยาว 'วีรบุรุษของเมืองนี้คงเป็นคนที่เอาชนะตู้ขายน้ำได้' ภาคินหัวเราะ ก่อนจะหันกลับไปมองจัตุรัส แม้ทุกคนเพิ่งร่วมมือกันสำเร็จ แต่บนแท่นประกาศกลับมีข้อความใหม่ปรากฏขึ้น 'ผู้ที่ช่วยเหลือผู้อื่นต้องรับผิดชอบต่อความเสียหายทั้งหมดที่อาจเกิดขึ้น' ผู้คนเริ่มถอยห่างจากภาคิน ชายชราที่ช่วยซ่อมระบบก้มหน้าลง หญิงผู้ดูแลอาคารเริ่มถามว่าการเข้าไปในอาคารถือเป็นการละเมิดสิทธิ์ของคนอื่นหรือไม่ ช่างฝึกหัดรีบปฏิเสธว่าเขาไม่เคยอาสาอะไรทั้งนั้น ข้อความบนแท่นเปลี่ยนไปอีกครั้ง 'การช่วยเหลือโดยไม่มีคำสั่งอาจก่อให้เกิดความรับผิดชอบที่ไม่สิ้นสุด' ภาคินใช้เนตรมองทะลุแท่นประกาศ เขาพบเส้นสีดำบาง ๆ เชื่อมข้อความเข้ากับอาคารทุกหลังในเมือง เส้นเหล่านั้นไม่ได้มาจากระบบพลังงานของเมือง มันมาจากประตูมิติที่ภาคินเพิ่งเดินผ่าน มีใครบางคนแอบส่งกฎใหม่เข้ามาในเส้นเวลาทดลอง หัวหน้าก้มมองเส้นสีดำ "การทดลองนี้ถูกแทรกแซงแล้ว" ผู้ดูแลช่องว่างพยายามแตะเส้นนั้น แต่ปลายนิ้วของมันถูกผลักออก ข้อความปรากฏบนอากาศ [การแทรกแซงได้รับอนุญาตจากผู้สร้าง] ภาคินกำตราประทับแน่น "ผู้ก่อตั้งคนนั้นกำลังทดสอบเราอยู่หรือครับ" หัวหน้าส่ายหน้า "ถ้าเป็นเพียงการทดสอบ เขาคงไม่ต้องแอบเปลี่ยนกฎกลางทาง" ภาคินใช้เนตรทะลุโลกเพ่งดูเส้นสีดำ เขาเห็นเงาคนยืนอยู่ปลายอีกด้านของเส้น ใบหน้าของเงานั้นเหมือนผู้ก่อตั้งที่มีดวงตาสีดำ แต่มีสิ่งหนึ่งที่แตกต่าง เงานั้นไม่มีตราประทับอยู่ในมือ มันถือเพียงกระดาษเปล่าหนึ่งแผ่น บนกระดาษมีข้อความสั้น ๆ 'ผู้สร้างไม่จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากผู้สร้าง' ภาคินอ่านแล้วรู้สึกเย็นวาบไปทั้งหลัง นี่ไม่ใช่แค่การยึดอำนาจจากผู้สร้างคนแรก ใครบางคนกำลังพยายามลบแนวคิดเรื่องสิทธิ์ในการอนุมัติออกจากจักรวาลทั้งหมด หากไม่มีใครต้องได้รับอนุญาต ก็ไม่มีขอบเขตใดหยุดผู้มีอำนาจได้ ภาคินยกตราประทับขึ้นและวางส่วนที่มีคำว่า 'ปฏิเสธ' ลงบนเส้นสีดำ เขาไม่ได้พยายามทำลายเส้นนั้น เขาเพียงเขียนคำถามลงในช่องว่างของมัน 'ใครเป็นผู้ยืนยันว่าการแทรกแซงนี้ได้รับอนุญาต' เส้นสีดำสั่นสะเทือน ข้อความตอบกลับปรากฏขึ้น [ไม่พบผู้ยืนยัน] [คำสั่งยังคงทำงาน] ภาคินกัดฟัน แม้ไม่มีผู้ยืนยัน ระบบก็ยังทำตามคำสั่งอยู่ดี นี่คือปัญหาที่เขาต้องพิสูจน์ให้ได้ การไม่มีผู้รับผิดชอบไม่ควรทำให้คำสั่งมีอำนาจมากขึ้น เขาหันไปหาประชาชนที่เริ่มหวาดกลัว "ผมไม่สามารถรับประกันได้ว่าการช่วยเมืองครั้งต่อไปจะไม่มีความเสียหาย แต่ผมรับประกันได้อย่างหนึ่งว่า ผมจะไม่ตัดสินใจแทนทุกคนโดยไม่ให้พวกคุณรับรู้" ชายชราถามเสียงสั่น "ถ้าเราเลือกผิดล่ะ" ภาคินตอบ "เราก็ยอมรับว่าผิด เรียนรู้ แล้วแก้ไขด้วยกัน ไม่ใช่ปล่อยให้ใครคนหนึ่งยึดสิทธิ์เลือกของทุกคนเพราะกลัวว่าเราจะผิดพลาด" จัตุรัสเงียบลง หญิงผู้ดูแลอาคารเป็นคนแรกที่ก้าวออกมา "ฉันจะช่วยตรวจอาคารทุกหลัง" ช่างชรายกมือขึ้น "ผมจะฝึกคนอื่นให้ซ่อมระบบได้" ช่างฝึกหัดสูดหายใจลึก "ผมจะช่วย แต่ขอให้มีคู่มือที่อ่านรู้เรื่องด้วยครับ" ภาคินพยักหน้าอย่างจริงจัง "เรื่องคู่มือ ผมเห็นด้วยที่สุด" ทันใดนั้น แสงสีทองปรากฏขึ้นทั่วจัตุรัส เส้นสีดำเริ่มหลุดออกจากแท่นประกาศทีละเส้น ไม่ใช่เพราะภาคินสั่งให้มันหายไป แต่เพราะประชาชนเริ่มตัดสินใจร่วมกันว่าจะรับผิดชอบเมืองของตนอย่างไร ระบบแจ้งเตือนปรากฏตรงหน้า [ผลการทดลองเบื้องต้น] [พบรูปแบบการจัดการโดยความยินยอมร่วมกัน] [ไม่พบผู้ควบคุมสูงสุด] [เส้นเวลายังคงดำรงอยู่] ภาคินถอนหายใจด้วยความโล่งอก แต่ข้อความสุดท้ายกลับทำให้เขาหยุดยิ้ม [คำเตือน: การทดลองถูกบันทึกโดยผู้สังเกตการณ์ที่ไม่ได้รับอนุญาต] เหนือท้องฟ้า เงาขนาดมหึมาปรากฏขึ้นเพียงชั่วขณะ มันมีดวงตาสีทองสามดวงเรียงกันในแนวตั้ง ดวงตาคู่นั้นมองผ่านเมฆ ลงมาที่ภาคิน เสียงหนึ่งดังขึ้นในความคิดของเขา 'เจ้าพิสูจน์แล้วว่าสิ่งมีชีวิตสามารถเลือกโดยไม่ต้องมีผู้สั่ง' ภาคินเงยหน้าขึ้น 'แต่เจ้าก็ยังไม่รู้ว่าใครเป็นคนให้สิทธิ์แก่พวกมันตั้งแต่แรก' แสงบนท้องฟ้าดับลง หน้าจอของภาคินแสดงข้อความใหม่ [ภารกิจเสร็จสิ้นบางส่วน] [ปลดล็อกข้อมูล: ผู้ถือครองคนแรกไม่ได้เป็นผู้สร้างสิทธิ์ในการเลือก] [ข้อมูลเพิ่มเติมถูกปิดผนึก] ภาคินหันไปหาหัวหน้า "ถ้าผู้ถือครองคนแรกไม่ได้สร้างสิทธิ์ในการเลือก แล้วใครเป็นคนสร้างครับ" หัวหน้ามองตราประทับที่อยู่ในมือเขา "บางทีคำถามที่ถูกต้องอาจไม่ใช่ใครเป็นคนสร้างสิทธิ์" เขาหยุดไปครู่หนึ่ง "แต่อาจเป็นว่า ใครพยายามทำให้ทุกคนเชื่อว่าสิทธิ์นั้นต้องมีผู้สร้างก่อนจึงจะมีอยู่ได้" ภาคินก้มมองตราประทับ ช่องว่างระหว่างคำว่า 'อนุมัติ' กับ 'ปฏิเสธ' สว่างขึ้นอีกครั้ง จากนั้นมีตัวอักษรเล็ก ๆ ปรากฏอยู่ตรงกลางช่องว่าง 'ผู้เลือกคนแรกยังมีชีวิตอยู่' ภาคินอ่านซ้ำสองรอบ "เดี๋ยวนะครับ เราตามหาผู้ถือครองคนแรกมาตั้งหลายตอน แล้วตอนนี้บอกว่ามีคนเลือกก่อนผู้ถือครองคนแรกอีกเหรอ" มะลิยกอุ้งเท้าปิดหน้า 'ข้าขอเสนอให้จักรวาลจัดระเบียบแฟ้มข้อมูลใหม่ทั้งหมด' ประตูมิติด้านหลังเริ่มปิดลง ก่อนที่ทุกคนจะกลับไปได้ ภาคินเห็นเงาคนคนหนึ่งยืนอยู่ในหน้าต่างชั้นบนของอาคารที่เพิ่งช่วยไว้ เงานั้นมีรูปร่างเหมือนเด็กในภาพถ่ายของผู้ก่อตั้ง เด็กคนนั้นยกมือขึ้นแตะกระจก บนกระจกปรากฏข้อความจากด้านใน 'อย่าตามหาผู้สร้าง' บรรทัดถัดมาค่อย ๆ เขียนเพิ่มขึ้น 'จงตามหาคนที่ปฏิเสธจะถูกสร้าง' ภาคินก้าวไปข้างหน้า แต่ภาพเด็กคนนั้นหายไปแล้ว เมื่อเขากลับมาถึงห้องพัก เสียงโทรศัพท์ดังขึ้นอีกครั้ง คราวนี้ไม่มีชื่อผู้โทร มีเพียงข้อความหนึ่งบรรทัดบนหน้าจอ 'การทดลองครั้งต่อไปจะเริ่มต้นก่อนจักรวาลแรกถือกำเนิด' ภาคินมองข้อความนั้นแล้วถอนหายใจ "ผมขอลาพักร้อนได้ไหมครับ" หัวหน้าตอบทันที "ได้ แต่ต้องส่งใบลาล่วงหน้าสามวันทำการ" ภาคินหลับตาลงช้า ๆ บางทีสิ่งที่น่ากลัวที่สุดในจักรวาลอาจไม่ใช่ผู้สร้างที่มีอำนาจไร้ขอบเขต แต่อาจเป็นระบบงานเอกสารที่ไม่มีวันสิ้นสุดต่างหาก